Zomerevent in Corona-tijd

Hoe anders verloopt het dit jaar. Geen bijeenkomst maar een webinar. Ik zit in m’n kloffie waarin ik net het gras heb gemaaid achter mijn bureau. Computer aan, instellingen checken, camera uit. Ik ben nieuwsgierig naar hoe deze nieuwe manier van samen zijn en kennis delen verloopt. En met mij de 70 andere deelnemers. Anders; dat is zeker. Zoals zoveel sinds Corona.

In gesprek over positieve gezondheid

Rita Brouwer, voorzitter van de Commissie Mens en Markt van VSR en manager Service Concepts bij Alpheios, opent het webinar. Zij gaat in gesprek met Jacco Vonhof en Angelique Schuitemaker. Jacco is voormalig VSR-voorzitter; tegenwoordig voorzitter MKB-Nederland. Én schoonmaakondernemer. Angelique is directeur van Institute for Positive Health (IPH). Positive health, oftewel positieve gezondheid, linkt niet alleen aan fysieke gezondheid. Want, zo legt zij uit, je kunt je goed voelen – en misschien zelfs werken – terwijl je ziek bent. Of je ziek voelen wanneer je (fysiek) gezond bent maar last hebt van stress.

Zingeving en regie belangrijkst

Belangrijkste pijler onder positieve gezondheid is zingeving en de invloed die je daar zelf op uitoefent. Regie dus. Angelique verwijst naar de definitie: ‘Gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.’ Zij komt hier tijdens het webinar nog uitgebreid op terug.

Vakmensenwerk

Jacco begon als 16-jarige jongen als schoonmaker bij schoonmaakbedrijf Cemsto. Achteraf had dit schoonmaakbedrijf volgens hem de beste pay off ooit: vakmensenwerk. ‘Daar zit alles in. Het is mensenwerk en schoonmaken is een vak. Het is geen baan, maar een beroep. Mensen moeten daar zelf ook van overtuigd zijn. En wij moeten human capital ook echt als human capital zien.’

Beeld van schoonmakers

Onder leiding van Rita Brouwer ontstaat een levendig gesprek over het beeld dat van schoonmakers heerst. En over hoe zij zichzelf zien. Ook gaat het over de Corona-crisis. Niet de laatste crisis die we gaan meemaken, dus hoe bereiden we ons voor op de volgende?

Regie sleutel voor positief mensbeeld

Voor Angelique blijft regie de sleutel voor een positief mensbeeld en voor positieve gezondheid: ‘Daar ligt voor werkgevers een taak. Want: hoe gezonder, hoe duurzamer inzetbaar. Ga met medewerkers in gesprek: Hoe kun jij je werk goed blijven doen met alles wat zich afspeelt? Of – in geval van een beperking door ziekte: Wat kun je nog wél? Wat zou je willen? Kijk naar mogelijkheden en kwaliteiten. Als werkgever win je met deze aanpak ook aan de kostenkant.’ Institute for Positive Health ontwikkelde hiervoor een zogenaamd spinnenweb en het schreef een handleiding voor werkgevers: Hoe positieve gezondheid past binnen de werkomgeving. ‘Wanneer je het spinnenweb invult, ontdekken mensen waar hun kwaliteit ligt. Juist voor iemand met een lage gezondheid kan dit een eyeopener zijn.’

‘Ik ben van belang’

Zelf organiseerde Angelique ooit een bijeenkomst voor een groep externe schoonmakers. Zij was toen nog werkzaam in de zorg. ‘Ik vertelde ze hoe belangrijk hun werk is. En dat we merkten dat bij onze cliënten het contact met de schoonmaker het meest bleef hangen. Dat was een heel emotionele bijeenkomst. Een schoonmaker gaat zichzelf op die manier anders zien. Die denkt: ik ben van belang.’

Ondertussen in de chat…

Af en toe werp ik een blik op het chatvenster. Deelnemers kunnen via de chat vragen stellen. Er verschijnen nog geen vragen. Gelukkig is er genoeg inhoudelijks te bespreken.

Trotse houding

Ook Jacco erkent dat trots en houding invloed hebben op hoe de omgeving naar jou kijkt. En op hoe jij naar de omgeving kijkt. Hij heeft dit zelfs aan den lijve ondervonden. ‘Ik weet nog dat mijn eerste klant een advocatenkantoor was. Ik had tot mijn spijt mijn studie Rechten niet afgemaakt en kwam hun mooie natuurstenen vloer poetsen. Daar liepen die advocaten met hun vieze schoenen dan weer overheen. Zo kreeg ik het beeld dat men op mij neerkeek. Maar dat deed ik zelf ook. Ik creëerde dat beeld. Zodra ik recht overeind ging lopen en de mensen aankeek was het over. Werkgevers kunnen hier het goede voorbeeld in geven.’

Invloed op trots; kansen voor werkgevers

Enkele deelnemers vinden met hun vraag de weg naar de chat. Mede naar aanleiding van die vragen bespreken Angelique en Jacco de volgende tips voor werkgevers:

• Treed in contact met je medewerkers. Als dat niet bij iedereen in persoon kan, dan via een vragenlijst. Dit biedt de mogelijkheid om een rode draad in je bedrijf te zien.
• Faciliteer dat mensen met elkáár in contact komen.
• Geef bij je opdrachtgever aan hoe belangrijk het is dat ook die af en toe aandacht besteedt aan de schoonmaker.
• Overweeg dagschoonmaak. ‘Daar waar het kan en daar waar de schoonmaker het wil’, aldus Jacco. Het vergroot de zichtbaarheid van de schoonmaker als mens.
• Angelique wijst op het belang van differentiëren. ‘De een wil structuur, de ander wil eigen verantwoordelijkheid. Dit vraagt om leiderschap.’
• Juist de schoonmaakbranche lijkt geschikt voor autonomie en regie. Schoonmakers werken alleen of in teams die zichzelf nu ook al moeten aansturen.
• Vergeet de objectleiders niet. Vaak zijn het de beste schoonmakers, maar zijn het ook de beste leidinggevenden? Een opleiding kan een stevige basis bieden.

Corona-crisis niet de laatste crisis

De gespreksdeelnemers constateren dat de Corona-crisis niet de laatste crisis is die ons overkomt. Hoe bereid je jezelf en medewerkers voor op de volgende?
Jacco: ‘Er gaat nog zoveel veranderen. Het gaat niet om weten waar ik naartoe ga, maar om wendbaarheid. Een doorlopend proces van persoonlijke ontwikkeling, zoals cursussen en opleiden. Bereid mensen daarop voor.’
Angelique beaamt: ‘Alles blijft in verandering; innovaties, de arbeidsmarkt. Jij moet daar als mens continu doorheen. Het gaat mij om de onderstroom: zelf regie creëren en die willen pakken.’
De tijd lijkt rijp voor VSR om een lichte verschuiving te maken van academisch geweten van de schoonmaakbranche, naar meer aandacht voor de ontwikkeling van de mens.

Wat vonden deelnemers?

Margriet van Dijken (Atir) is achteraf te spreken over de algemene benadering van gezondheid en sociaal ondernemen door Angelique Schuitemaker, in combinatie met de vertaling naar de schoonmaakbranche door Jacco Vonhof. ‘En ik zie voor een volgende keer kansen in aandacht voor succesfactoren in de praktijk. Ik denk daarbij aan samenwerking en aanvullende taken voor schoonmakers zodat mensen langer gelukkig zijn als schoonmaker.’
Ook Anja de Boo van Uijen van Stoffels Bleijenberg is positief, er was een duidelijke rol voor de schoonmaker. ’Een zeer actueel onderwerp waar we actief mee bezig zijn.’
Ten slotte Chuchu Yu (NVZ): ‘Organisatorisch was het prettig om een panel te hebben waarbij niet alleen aan de hand van een presentatie een verhaal werd verteld maar in een gesprek. Zo kreeg het een spontaner karakter. Wel is het met een dergelijk panel aan te raden dat de deelnemers microfoons opgespeld krijgen. Zodat ze gemakkelijker naar elkaar toe kunnen draaien.’
Inhoudelijk heeft het event in haar digitale vorm naar mijn mening niet hoeven inboeten. Dit belangrijke thema krijgt in Corona-tijd juist nog meer betekenis. Door de lockdown en alle grote veranderingen is de vraag ‘Hoe gaat het nu eigenlijk met je?’, misschien wel belangrijker dan ooit.

Bron: Inga van Uchelen, Freelance tekstschrijver/journalist

Dit heeft destijds geleid tot twee onderzoeken: “Hygiëne van hervulbare sproeiflacons I en II”. Het doel van het eerste onderzoek was om (oriënterend) vast te stellen of sproeiflacons in de professionele schoonmaak microbieel besmet zijn en als zodanig een hygiënerisico kunnen vormen. En om, indien een microbiële besmetting aanwezig is, vast te stellen of de organismen zich vrij in de (rest)vloeistof in de sproeiflacons bevinden (vrije kiemen) of (ook) in een eventueel aanwezige biofilm (gebonden kiemen). En tenslotte om vast te stellen of met een enkele hygiënische behandeling met een desinfectiemiddel (actief chloor) een aanwezige besmetting kan worden geëlimineerd. Het doel van het tweede onderzoek was om te onderzoeken in welke mate de hygiëne van sproeiflacons in de professionele schoonmaakpraktijk verbetert bij toepassing van een dagelijkse hygiënische behandeling conform de WIP/RIVM richtlijnen. Voor dit doel is een simulatie-onderzoek in het laboratorium uitgevoerd en een veldstudie.

Klik hier voor het rapport in het Nederlands

Van dit tweede onderzoek is inmiddels een Engelse versie beschikbaar.

Klik hier voor de Engelse versie

Het is een community die uitsluitend toegankelijk is voor medewerkers van leden van VSR en eenvoudig te benaderen met een speciale knop op de website van VSR. Met de VSR community maken we samen het netwerk nóg sterker en hebben de leden de mogelijkheid om met elkaar in gezamenlijkheid, in besloten kring of thematisch van gedachten te wisselen.
Binnenkort ontvangen de leden een toelichting over de toepassing van het digitale platform en een instructie om een eigen profiel daarvoor aan te maken.

Ze willen er aan bijdragen dat steeds meer Nederlanders bekend zijn met welke maatregelen zijzelf kunnen nemen en of hoe zij hun gedrag kunnen aanpassen om thuis, op school of het werk de binnenlucht gezonder te maken. In het kader hiervan is TNO in 2019 gevraagd om een literatuuronderzoek uit te voeren naar de kwaliteit van de binnenlucht in Nederlandse woningen. In dat onderzoek wordt ook aandacht besteed aan lagere productiviteit door slechte luchtkwaliteit in kantoren.
In 2016 kwam Mirte Horrevorts in haar onderzoek voor VSR “De invloed van schoonmaakkwaliteit op de productiviteit van medewerkers in kantooromgevingen van niet-commerciële organisaties in Nederland” tot de conclusie dat schoonmaakkwaliteit een toegevoegde waarde heeft voor het primaire proces bij niet-commerciële organisaties door de positieve invloed op de productiviteit van medewerkers in kantooromgevingen van niet-commerciële organisaties. Door haar wordt aangetoond dat naarmate de schoonmaakkwaliteit van de werkomgeving hoger is, men van mening is dat de snelheid, het volume en de kwaliteit van de verrichte werkzaamheden hoger zijn.

Het is niet voldoende dat de micro-organismen goed van het handoppervlak worden verwijderd. Het is ook van belang dat de micro-organismen op de juiste manier worden afgevoerd, zodat niet langs andere weg een besmetting kan plaatsvinden. Het is daarom belangrijk om te achterhalen waar deze micro-organismen terechtkomen bij het drogen van de handen en welke potentiële hygiënische risico’s dit oplevert voor gebruikers en eventuele schoonmakers. De verspreiding van kiemen op oppervlakken in de nabijheid van de handendrogers en op de handendrogers zelf is voor de verschillende manieren van handen drogen in de literatuur beschreven. In welke mate micro-organismen bij het handen drogen met jet-handendrogers in de omgevingslucht terecht komen is niet onderzocht.
In het VSR-onderzoek ‘Hygiënisch en duurzaam handen drogen’ uit 2010 is dit ook vastgesteld en om die reden de wens geformuleerd om onderzoek te doen naar de hygiëne bij gebruik van de jet-handendroger.
Dit onderzoek “Hygiëne handendrogers, de verspreiding van micro-organismen in de omgevingslucht door handen drogen met twee typen handendrogers” uit 2011 heeft als doel te achterhalen in welke mate bij het handen drogen met een conventionele hete lucht handendroger en een jet-handendroger kiemen kunnen worden verspreid in de omgevingslucht.
Dit onderzoek kunt u hier downloaden.

VSR heeft een voorlopige richtlijn voor schoonmaakprofessionals opgesteld over gemaakte schoonmaakafspraken en de toepassing van VSR-KMS in corona-tijd. Een bericht daarover en een link naar het Leaflet vindt u hier.

Hoe ziet een coronaproof kantoor er uit? Dat kwam aan de orde tijdens een uitzending van het tv-programma “De Monitor” waarin o.a. Freek Veneman namens VSR aan het woord kwam. De volledige uitzending van De Monitor van 27 april 2020 is terug te zien via NPOstart.
Daarnaast was er aandacht voor de hygiëne van openbare toiletten in de uitzending van Nieuwsuur van 15 mei 2020, zie daarvoor dit artikel en deze link.

VSR bereidt momenteel onderzoek voor naar hygiëne- en desinfectie-aspecten van schoonmaak.

Rita heeft zich in haar carrière bij Alpheios sinds 1999 op allerlei manieren heeft beziggehouden met “de mens” in de schoonmaakbranche.
Zij zal de nieuwe Commissie “Mens en Markt” gaan leiden. De Commissie zal zich bezighouden met alle aspecten van “de mens” in relatie tot de schoonmaakbranche.
Daarbij kan gedacht worden aan thema’s als: sociale innovaties (zelfsturing, dagschoonmaak), opleidingen, werknemersgeluk, werkdruk en betekenisvol werk. Er hebben zich intussen enkele belangstellenden voor deelname aan de Commissie gemeld.
Andere geïnteresseerden in deelname aan de Commissie Mens en Markt, kunnen dat bij het VSR-secretariaat kenbaar maken.

Mede dankzij een goede en strakke vergaderdiscipline van de deelnemers is die eerste digitale ALV van VSR goed verlopen. De interactie met en tussen de aanwezige leden verliep via de chatter-functie van Teams. Dat werkt prima maar het èchte sociale aspect van het onder het genot van een hapje en een drankje met elkaar spreken, werd toch wel gemist.
Niettemin is VSR voornemens om digitale mogelijkheden vaker in te zetten ter ondersteuning van de fysieke bijeenkomsten. Het is echter uitdrukkelijk niet de intentie om daarmee de fysieke VSR-bijeenkomsten af te schaffen. Een van de kernpijlers van VSR is immers het fysieke netwerken via (o.a.) het Voorjaars- en het Zomerevent en de kennisbijeenkomsten. Dat verandert niet.