Afscheid van VSR met een hoofdletter K

Jarenlang dacht ik dat de afkorting DKS in de VSR-ronde stond voor Dagelijks Kwaliteits Systeem. Maar wat bleek? DKS stond voor Dagelijks Kontrole Systeem. Dat gaf een error bij mij. Niet alleen vanwege die K die in mijn ogen een C moest zijn. Ook omdat ik kwaliteit (het doel) veel logischer vind klinken dan controle (het middel).

Voorzitter vanaf 2020

Die K van kwaliteit hebben we rechtgezet vanuit het VSR-bestuur! Want zes jaar geleden werd ik bestuurslid van deze voor de schoonmaakbranche belangrijke vereniging, die drijft op vrijwillige bestuursleden en commissieleden. Ik volgde Jacco Vonhof op als voorzitter. Waar ik meer van de beleving ben, is VSR van het onafhankelijk en objectief meten en onderzoek. Kwaliteitsstandaarden ontwikkelen die iedereen toepast. De BOVAG of KIWA van de schoonmaakbranche zeg maar.

Warm bad

Ik werd warm ontvangen door de zittende bestuursleden. Wat me opviel, was hun bevlogenheid en enorme kennis over schoonmaak. Sommige bestuursleden zaten er al 25 jaar… Maar van roest was geen sprake! Wie mij een beetje kent, weet dat ik altijd allerlei ideeën heb voor verandering en verbetering. En daarvoor stonden mijn medebestuursleden heel open. Er werd goed naar elkaar geluisterd. Geen huisje was heilig.

Ontwikkelingen doorgevoerd

Als bestuur hebben we de afgelopen zes jaar allerlei veranderingen doorgevoerd. We bedachten zelf de nieuwe slogan ‘Schoonmaak doe(t) je goed’. Daarvoor hadden we geen duur marketingbureau nodig. We voegden de commissie Mens en Markt toe, als belangrijke aanvulling op de commissies Kwaliteit en Techniek. We herijkten de gedragscode voor inspecteurs en controleurs, zodat de kwaliteitsronde voor de schoonmaakmedewerker niet meer zo spannend was. We organiseerden goed bezochte events waar in carrousels de thema’s duurzaamheid, innovatie en de menselijke factor aan bod kwamen.

Niet uit mijn hart

Ook al stop ik als bestuurslid en voorzitter van VSR vanwege mijn werk bij CSU en mijn ambitie om als lid van een Raad van Commissarissen aan de slag te gaan, ik verlies de vereniging niet uit het oog. Ik blijf jullie volgen en zal – net als de rest van schoonmakend Nederland – heel regelmatig de kennisbank blijven raadplegen.

Freek, Charlotte, John, Rita, (en ook Ad nog), alle (commissie)leden en de medewerkers van Wissenraet Van Spaendonck: heel erg bedankt voor de fijne samenwerking. En Charlotte, veel succes als voorzitter!

Diane van Dijk

Hij heeft gedurende ruim 14 jaar deel uitgemaakt van de Commissie Techniek van VSR en met Vileda regelmatig bijgedragen aan technische onderzoeken die VSR heeft uitgevoerd.

Paul bevindt zich als Lid van Verdienste in goed gezelschap. Vanwege hun verdiensten werden de volgende personen eerder benoemd tot Lid van Verdienste:

Ingrid Gerasimou-Jansen
Peter van Gogh
Peter Hamers
Lydia Huizinga
Max van der Heijden
Els Nys
Bauke Smallenbroek
Paul Terpstra
Ad van Poppel
Freek Veneman

Op de foto krijgt Paul Harleman de Oorkonde en de zilveren speld die behoren bij het Lid van Verdienste uitgereikt door mede-Lid van Verdienste en bestuurslid Freek Veneman.

Diane heeft de vereniging gedurende 7 jaar met enthousiasme, creativiteit en kennis van zaken geleid.

Mede door haar betrokkenheid bij het schoonmaakvak en met name door haar aandacht voor “de mens” in de schoonmaakbranche, heeft ze tijdens haar voorzitterschap het adagium van VSR met hart en ziel uitgedragen: “Schoonmaak doe(t) je goed!”.

VSR is haar daarvoor veel dank verschuldigd.

Charlotte Morijn is Manager Performance Center bij Gom Schoonhouden.

Ze volgt Diane van Dijk op die 7 jaar lang als bestuurslid en als voorzitter actief bij VSR betrokken is geweest.

Charlotte heeft aangegeven zich altijd voor 100% te willen inzetten voor de activiteiten die ze onderneemt. Om te ervaren of ze ook het voorzitterschap op die wijze kan vervullen in combinatie met haar functie bij Gom, is ze op haar verzoek als voorzitter benoemd voor de periode van 1 jaar.

Tijdens de ALV zijn Stijn Krol ( Directeur van organisatie-adviesbureau Sanlynkro BV) en Kjeld Hendriks (KAM Expert van CSU, zie foto) voor de periode van 3 jaar benoemd tot bestuurslid van VSR.

Kjeld Hendriks

Klik hier voor de fotogalerij van het Voorjaarsevent

NIET OVERAL EEN 9+ MAAR OVERALL EEN 9+
Het Voorjaarsevent werd na de introductie door eventvoorzitter Diane van Dijk afgetrapt door Stephan van Slooten, Managing Partner van Altuition.

Hij weet als geen ander hoe je organisaties in beweging krijgt richting meer betrokkenheid, plezier en resultaat. Hij heeft een rijke ervaring op het terrein van klant- en medewerkerstevredenheid, onder andere als eindverantwoordelijke voor Marketing en Communicatie bij Centraal Beheer – waar hij meewerkte aan de iconische ‘Even Apeldoorn bellen’-campagne. Tegenwoordig helpt hij directieteams om hun organisatie te transformeren naar een 9+beleving, voor zowel klanten als medewerkers.

Die 9+-filosofie houdt niet in dat je altijd en overal een 9+ moet zien te realiseren maar “overall”, over het geheel genomen moet een (medewerkers)tevredenheid van 9+ het streven zijn. Met een 7 doe je immers wat je moet doen en niet meer dan dat. “Houd daarbij in gedachten wat je er van zou vinden als je partner jullie relatie een 7 geeft”, zo hield Stephan zijn gehoor voor.

Om die medewerkerstevredenheid op dat niveau te houden, moeten organisaties aandacht geven aan functionele én emotionele medewerkersbeleving. Hij citeerde daarbij Maya Angelou een Amerikaanse dichter, zangeres en burgerrechtenactivist: “I’ve learned that people will forget what you said, people will forget what you did, but people will never forget how you made them feel”.

Na deze verhelderende presentatie met mooie inzichten en de nodige humor die stof tot nadenken gaf, was het de beurt aan Guus Wieman, Wetenschappelijk medewerker van Nibud.

MEER WERKEN LOONT WÈL
Guus begon met het in Nederland wijdverbreide geloof dat ‘meer werken niet loont’. Aan de hand van de WerkUrenBerekenaar, die het Nibud samen met de schoonmaakbranche heeft ontwikkeld, stelde Guus dat dit niet zo is. Het doel van de WUB is “iedereen in Nederland in staat stellen een weloverwogen beslissing te maken over meer of minder werken”. Het is een krachtig hulpmiddel dat medewerkers helpt om inzicht te krijgen in hun inkomsten en uitgaven om zo meer grip te krijgen op hun financiële situatie. Grote vraag is hoe het heersende narratief van ‘meer werken loont niet’ (of te weinig) doorbroken kan worden.
Daarbij roerden de aanwezigen zich nadrukkelijk en ontstond er een levendige discussie over de vraag of het geld dat je verdient met meer werken, opweegt tegen het inleveren van vrije tijd en de verlaging van toeslagen. Heeft meer werken dan nog wel (toegevoegde) waarde?

Anderszins werd opgemerkt dat werkenden naast een hoger inkomen meer ontwikkel-mogelijkheden hebben, meer pensioen opbouwen etc. en dat werken dus wèl loont. Wat verlammend werkt is de complexiteit van regelingen, toeslagen, heffingskorting etc.

Wat Guus Wieman met zijn bijdrage met name beoogde te bereiken was dat werkgevers nadenken over de financiële gezondheid van werknemers en over hun rol in het begeleiden van werknemers in de keuze om meer of minder te werken.

Tot slot was het de beurt aan keynote spreker Milo Berlijn die zich met zijn bijdrage richtte op de medewerkersbeleving, op hun veerkracht en aanpassingsvermogen in verschillende fasen van hun professionele loopbaan.

OMGAAN MET MENSEN IN HET LEUKSTE VAK DAT ER IS
Milo Berlijn is cabaretier én expert in gedragsverandering. Met zijn roots in hospitality en met een scherp oog voor menselijk gedrag weet Milo als geen ander hoe hij een zaal raakt. Milo liet zien hoe vriendelijkheid, samenwerking en oprechte aandacht het verschil maken – op de werkvloer en daarbuiten.

Zijn energieke presentatie was doorspekt met voorbeelden uit zijn eigen (werk)praktijk. Gelardeerd met een grote dosis humor zet Milo je aan tot nadenken over je eigen gedrag.

Daarbij maken samenwerking en echte aandacht het verschil. ‘Maak verbinding met elkaar!’, aldus Milo. Communiceren met medewerkers en afspraken maken over houding en gedrag geeft helderheid, houvast en zorgt voor verbinding.

Bewonder en verwonder – Iedereen vindt persoonlijke aandacht leuk.

Draai negatief gedrag van mensen om door je te focussen op positief gedrag van anderen. Zoek naar optimisme. Mensen hebben de neiging om juist te focussen op negatief gedrag.

Milo gaf daarbij de tip aan de aanwezigen om ook af en toe eens een ‘goed’ rondje te maken waarbij je kijkt naar wat goed is en niet naar wat niet goed is. Dat geeft veel meer energie en positieve gespreksstof met medewerkers.

En ga in gesprek met de vraag: “Waar haal jíj je plezier vandaan?” Met zijn bijdrage was Milo het toonbeeld van zijn eigen credo ‘Omgaan met mensen is het leukste vak dat er is!’

Download presentatie Stephan van Slooten – Altuition
Download presentatie Guus Wieman – NIBUD

Al was met al voldoende stof tot napraten bij de borrel waarmee het Voorjaarsevent werd afgesloten.

Het Zomerevent staat alweer in de planning: woensdag 10 september. Noteert u die datum alvast in de agenda!

Tijdens het VSR-Voorjaarsevent op donderdagmiddag 22 mei in “Fort bij Vechten” in Bunnik worden u daartoe vanuit diverse invalshoeken ideeën en handvatten aangereikt. Zo zal Stephan van Slooten, Managing Partner van Altuition, ingaan op de medewerkersreis en het op een hoger niveau tillen van de medewerkersbeleving. Guus Wieman, Wetenschappelijk medewerker van Nibud, belicht de samenwerking tussen Nibud en de schoonmaakbranche met de WerkUrenBerekenaar en keynote spreker Milo Berlijn richt zich met zijn bijdrage op de medewerkersbeleving, op hun veerkracht en aanpassingsvermogen in verschillende fasen van hun professionele loopbaan. Zijn presentatie zet mensen in beweging; naar meer vriendelijkheid, meer samenwerking en meer onderling begrip.Na een keynote van Milo:

• Begrijpen collega’s elkaar beter
• Is de sfeer merkbaar positiever
• Wordt er met meer plezier samengewerkt
• Is er meer vertrouwen, minder gedoe
• En voelen klanten én medewerkers zich écht gezien

Een team dat verbonden is, werkt beter samen, maakt minder fouten en haalt meer voldoening uit het werk.

Bekijk hier het uitgebreide programma van het VSR-Voorjaarsevent op de website van het event.

13.30 uur – 14.00 uur
Ontvangst

14.00 uur – 14.45 uur
Stephan van Slooten (Altuition) over de medewerkersreis

14.45 uur – 15.30 uur
Guus Wieman (Nibud) over de WerkUrenBerekenaar

15.30 uur – 15.45 uur
Pauze

15.45 uur – 16.45 uur
Milo Berlijn over Medewerkersbeleving

16.45 uur – 19.00 uur
Netwerkborrel

Algemene Ledenvergadering
Voorafgaand aan het VSR-Voorjaarsevent is er van 12.30 – 13.30 uur een korte Algemene Ledenvergadering die uitsluitend toegankelijk is voor leden van VSR. Tijdens de inloop vanaf 12.00 uur wordt er voor de leden een broodjeslunch verzorgd.
Het VSR-Voorjaarsevent wordt traditiegetrouw afgesloten met een netwerkborrel.

Locatie
Fort bij Vechten
Achterdijk 12
3981 HB Bunnik

Aanmelden
De genodigden hebben een persoonlijke uitnodigingsmail ontvangen. Heeft u interesse om deel te nemen en geen uitnodiging ontvangen, klik hier om het secretariaat een mail te sturen met uw verzoek om een uitnodiging, u bent van harte welkom.

Thema’s en doel van het webinar
Desinfectie is een onderwerp dat tot veel vragen leidt. Wanneer is het écht nodig, hoe gebruik je het correct en welke middelen zijn betrouwbaar? Tijdens de sessie kwamen deze vragen uitgebreid aan bod, met speciale aandacht voor de wettelijke kaders, duurzaamheid en de praktische toepassing in de schoonmaaksector.

De kennissessie behandelde onder andere:
• Het verschil tussen reinigen en desinfecteren
• Wettelijke eisen voor toegelaten desinfectiemiddelen
• Het herkennen van betrouwbare middelen
• Praktische tips voor professioneel gebruik
• De rol van duurzaamheid en chemofobie

Reiniging versus desinfectie
Een veelvoorkomend misverstand is het verwarren van reinigen met desinfecteren. Reinigen verwijdert zichtbaar vuil en daarmee ook een deel van de micro-organismen. Desinfecteren daarentegen richt zich op het afdoden van micro-organismen om besmettingsrisico’s te minimaliseren. Beide stappen zijn belangrijk, maar desinfectie vereist altijd een schoon oppervlak.

Chuchu Yu benadrukte dat een vies oppervlak niet gedesinfecteerd kan worden. Of zoals een oud-collega het treffend zei: ‘Poep kun je niet desinfecteren.’

Wettelijke eisen en databanken
Desinfectiemiddelen zijn biociden en vallen onder strikte Europese wetgeving (de Biocidenverordening). Alleen producten met een officiële toelating mogen worden gebruikt. In Nederland is het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (CTGB) verantwoordelijk voor deze toelatingen. Yu demonstreerde hoe schoonmaakprofessionals in de praktijk kunnen controleren of een product een geldig toelatingsnummer heeft via de databanken van het CTGB en het ECHA (Europees Agentschap voor Chemische Stoffen).
Let op: termen als ‘natuurlijk’, ‘biologisch’ of ‘niet-giftig’ op etiketten van desinfectiemiddelen zijn verboden claims binnen deze wetgeving.

Duurzaamheid en chemofobie
Duurzaamheid speelt een steeds grotere rol in de keuze van middelen. Zo gaf Rob Boers aan dat schoonmaakbedrijven vooral kijken naar de functionaliteit en veiligheid van producten, maar dat steeds vaker ook levenscyclusanalyses (LCA’s) worden uitgevoerd om de milieubelasting te beoordelen. Tegelijkertijd werd gewaarschuwd voor chemofobie: een (onterechte) angst voor chemische middelen. Chuchu benadrukte dat wettelijk toegelaten producten bewezen veilig zijn bij juist gebruik.

Ethanol en arbowetgeving
In het laatste blok werd stilgestaan bij ethanol, een veelgebruikte stof in handdesinfectiemiddelen. Hoewel ethanol onder de arbowetgeving als kankerverwekkend wordt geclassificeerd, bleek uit RIVM-onderzoek dat het gebruik in handgels geen significante gezondheidsrisico’s oplevert bij correct gebruik. Wel geldt voor werkgevers de plicht om risico’s in kaart te brengen via een RI&E en een stoffenregister bij te houden.

Vragen in de chat
Anneroos Blok-de Jong lichtte enkele vragen uit de chat toe die leven onder schoonmaakprofessionals, zoals:
Vraag: ‘Is dikke bleek geschikt als desinfectiemiddel?’
Antwoord panel: ‘Alleen als het een toelating heeft voor die specifieke toepassing én het op het etiket vermeld staat.’

Vraag: ‘Wat is het verschil tussen sprayen en vernevelen?’
Antwoord panel: ‘Bij verneveling zijn de druppels veel fijner en daarmee risicovoller om in te ademen. Dit vereist strengere veiligheidsmaatregelen.’

Vraag: ‘Kan een gecombineerd reiniging- en desinfectiemiddel worden gebruikt?’
Antwoord panel: ‘Ja, mits toegelaten en op het etiket vermeld. En volg altijd het wettelijke gebruiksvoorschrift.’

Desinfecteer met verstand, niet op de automatische piloot
De kennissessie sloot af met een oproep aan schoonmaakprofessionals om altijd kritisch te kijken naar etiketten en toelatingsnummers, leveranciers vragen te stellen, en geen aannames te doen over veiligheid of werkzaamheid. Ook werd benadrukt dat desinfecteren alleen zinvol is waar het echt nodig is. Rob Boers waarschuwde voor het idee dat ‘meer desinfecteren’ per definitie beter is. Veel micro-organismen zijn namelijk onschadelijk of zelfs essentieel voor onze gezondheid en leefomgeving. Ons lichaam en onze omgeving zitten er vol mee. Massaal desinfecteren kan dus averechts werken en is vaak onnodig. Desinfecteren heeft alleen zin wanneer er daadwerkelijk een verhoogd risico op besmetting is. In veel gevallen volstaat goed schoonmaken al om een veilige en hygiënische situatie te creëren. Chuchu Yu benadrukte het belang van doelgerichte hygiëne: bekijk in welke situaties desinfecteren nodig is en let hierbij vooral op kritieke contactpunten zoals lichtknoppen en deurkrukken. Kortom: desinfecteer gericht en met verstand, niet op de automatische piloot.

Deze kennissessie is georganiseerd door Schoonmakend Nederland, NVZ – Schoon | Hygiënisch | Duurzaam en de Vereniging Schoonmaak Research (VSR).

De middag begon met een gezamenlijke sessie. Freek Veneman, bestuurslid van VSR , gaf een verhelderende presentatie over het uitvoeren van controles binnen kleine gebouwen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden werd duidelijk dat het controleren van één enkele locatie relatief eenvoudig is: je doorloopt de vaste methodiek van inventarisatie, codering, categoriebepaling en steekproefselectie. Daarbij zijn looptijden en controle-inspanningen goed te beheersen.

Begrip ‘ruimte’ herdefiniëren

Maar de realiteit is vaak complexer. Wat als in een schoonmaakcontract meerdere, verspreid gelegen gebouwen zijn opgenomen? Of als je binnen een wijk of regio met tientallen wooncomplexen of kantoorfilialen te maken hebt? Dan nemen vooral reistijd en logistiek een grote rol in. Een casus toonde aan hoe één contract met 125 locaties leidde tot 29 bezoeken en een controle-inspanning van bijna 4 uur – waarvan slechts een klein deel daadwerkelijke schoonmaakcontrole betrof.

Een slimme benadering bleek het herdefiniëren van het begrip ‘ruimte’. Door wooncomplexen of flats als ‘locatie-ruimtes’ te coderen, kon het aantal benodigde verplaatsingen drastisch worden verlaagd, zonder in te boeten op steekproefgrootte of betrouwbaarheid. Door 6 grotere locaties te selecteren in plaats van 29 verspreide, werd de inspectie-inspanning teruggebracht naar ongeveer 2 uur. Dit illustreert het belang van flexibiliteit en slimme toepassing van de bestaande richtlijnen binnen het VSR-KMS.

Freek Veneman sloot af met een pleidooi voor consequente toepassing van steekproefregels: willekeur is essentieel. Elke afwijking van de afgesproken methodiek – hoe klein ook – kan de betrouwbaarheid van de schoonmaakcontrole ondermijnen.

Praktijkvragen en interactieve discussie

Na het plenaire deel volgde een interactieve discussie in twee parallelle sessies onder leiding van Ineke Meijerink en Lydia Huizinga, beide gewaardeerd VSR-KMS-docent, waarin praktijkvragen uit het werkveld centraal stonden. Deze sessie bracht veel herkenning en zorgde voor levendige uitwisseling tussen deelnemers.

Een terugkerend thema was de interpretatie van contactpunten van eindgebruikers, bijvoorbeeld bij geïntegreerde stopcontacten in bureaus of handdoekautomaten. Wat valt binnen de dagelijkse schoonmaak, en wat niet? De consensus: alleen de delen die duidelijk als dagelijkse contactpunten functioneren (zoals de uitgiftemond van een handdoekautomaat) vallen onder reguliere beoordeling. Alles wat naar de ‘binnenzijde’ neigt, vereist een heldere vermelding in het schoonmaakprogramma of de inventarisatie.

Resultaatgericht vs. inspanningsgericht

Ook de grens tussen resultaatgerichte en inspanningsgerichte contracten werd onder de loep genomen. Resultaatgericht lijkt aantrekkelijk, maar vereist een zeer duidelijke omschrijving van oplevermomenten, verwachte vervuilingsniveaus en frequenties. Controleurs benadrukten het belang van inzicht in het schoonmaakmoment om hervervuiling goed te kunnen inschatten. Dit belang is vooral groot bij scholen, waar de dynamiek overdag groot is en hervervuiling op de loer ligt.

Verder kwamen moeilijk schoon te maken plekken aan bod, zoals hoge kasten, inbouwputjes en zandrijke vloeren in basisscholen. De algemene conclusie: tenzij iets expliciet is opgenomen in het schoonmaakprogramma, kan het niet zomaar worden afgekeurd tijdens een controle. Tegelijkertijd blijft het de taak van de controleur om bijzonderheden te noteren en duidelijke adviezen te geven over afwijkende situaties.

Plattegronden helpen met bepalen ruimtegrenzen

Een interessant discussiepunt was het belang van plattegronden. Hoewel niet verplicht, zijn deze in de praktijk onmisbaar voor het juist bepalen van ruimtegrenzen – vooral bij grotere panden met meerdere verdiepingen en vloeren. Zonder plattegrond wordt het lastig om bijvoorbeeld vloervlekken correct toe te wijzen aan specifieke oppervlakken.

Tot slot kwamen specifieke vragen aan bod zoals de bereikbaarheid van schoon te maken objecten binnen ARBO-regels, en de controle van segmenten binnen lockers of toiletgroepen. Telkens bleek weer: goede vakkennis, heldere afspraken en documentatie in het programma zijn de sleutel tot eerlijke en consistente controles.

De Controleurs- en Inspecteursdag 2025 was daarmee niet alleen leerzaam, maar vooral ook een praktische dag vol herkenning, discussie en samenwerking. Met nieuwe inzichten, gedeelde dilemma’s en concrete handvatten keren de deelnemers terug naar hun werkveld – klaar om hun controles nóg scherper en doeltreffender uit te voeren.

Download presentatie Controleurs- en Inspecteursdag VSR & SSK – 25 maart 2025

Bron: VSR – SSK